YAZ KIZIM; SANAT+FELSEFE = SANAT FELSEFESİ!

Sanatı bildiniz mi? Hani şu felsefesi olan. Heeeh, o işte o! Felsefesinden önce sanatını anlatmak ve anlamak isterim.

Sanat neydi yea? Sanat, hayal gücüdür. Sanat, düşünce ve yaratıcılıktır.  Özgürlüktür sanat.  Aslına bakarsanız bugüne kadar sanatın ne olduğu hakkında birçok kişi tarafından birçok söz söylenmiştir -tıpkı benim gibi-. Ancak kişiden kişiye göre ”Sanatın tanımı” değişmiştir. Demem o ki; sanatı belli bir kalıba sokamadığımız gibi belli bir tanımı olduğunu da söyleyemeyiz. Duur dur, hemen ”Emaaan yea!” deme. Net olan bir şey var. O da sanatın evrensel bir değeri olduğudur. .Sanat, insanlık tarihinin her döneminde var olan bir olgudur.  İnsanlığın geçirdiği evrimler yaşama biçimlerini,  yaşama bakışlarını,  sanat biçimlerini ve sanata bakışlarını değiştirmiş,  her dönemde ve her toplumda,  sanat farklı görünümlerde ortaya çıkmıştır.‘Sanat, belli kalıplar içine konulamayan ve  insan duygularının dışa vurumudur.”

 Geeeel ablam geeel, ilk sanat eserleri burdaaa! Gel vatandaş geeel!

Willendorf Venüsü  Avusturya’nın, Eski Taş Çağı’na ait en ünlü kalıntısıdır. M.Ö. 25000-20000 arasında yapılmış olduğu tahmin edilen ilk heykel örneklerindendir.

 

İnsan yüzünün ilk gerçekçi tasvirlerinden biridir. Brassempouy Venüsü. Tahmini 25,000 yaşında olan bu heykel 1892’de, Brassempouy’daki bir mağarada bulunmuş. “Şapkalı Kadın” adıyla da tanınmakta.

Sanat cepte olduğuna göre sıra felsefeye geliyor.

Felsefe nedir?

Felsefe sözcüğünün Yunanca aslı ”philosophía”’ dır ve iki ayrı sözcükten oluşur, “philo” sevgi anlamına gelir;  “sophía” ise “bilgelik” anlamındadır. “Philosophia” bilgelik sevgisi demektir.

Felsefeyle uğraşan ve felsefenin gelişmesine katkıda bulunan kimselere ise filozof (Philosopho) denir. Ayrıca filozoflar “bilgeliği seven”, “bilgiyi arayan ve ona ulaşmak isteyen” kimseler şeklinde de tanımlanabilir.

Filozof adını ilk defa Pisagor kullanmıştır ve kendine ”bilge” demektense ”bilgelik sevdalısı” demeyi tercih etmiştir.

SANAT+FELSEFE = SANAT FELSEFESİ

1.Sanat felsefesi nasıl ortaya çıkmıştır?

Sanat,en saf anlamı ile sanatçının anlatmak istediği şeyi ”biçim verme yöntemi” ile hayata geçirmesidir. Bu olayı felsefi açıdan inceleyince ortaya ”Sanat felsefesi” çıkmıştır.

 2.  Sanat ile felsefenin ortak özellikleri nelerdir?

Tıpkı felsefe gibi sanatta insana özgüdür. Felsefe de sanat da doğayı ve insan varlığını konu edinir. Her ikisinin de sınırı yoktur.Her ikisinin de yapısında  ”doğru” veya ”yanlış” olmaz.

3. Sanat ile felsefe arasındaki fark nedir?

Sanat duygulara dayanan bir faaliyet olarak kabul edilirken felsefe düşünceye dayalı evrensel bir bilgi olma iddiası ile kabul edilir.

4-Sanat felsefesi nedir?

Her insan hayata farklı bir pencereden bakar, olayları farklı şekillerde yorumlar. Ve yarattıkları şeyleri tasarlaması, tasarlarken veya tasarlamadan önce oluşan  duygu ve düşünceleri hatta ve hatta yarattıkları bile farklıdır. Özetle, insan yaratımı olmayan ve insan yaratımı olan yani özel nesneler de insanlarca farklı anlamlar yüklenerek oluşturulur ve yine diğer insanlarca farklı yorumlanır.

Sanat felsefesi; sanatın, sanat yaratmalarının ve sanat beğenilerinin özünü ve anlamını konu alan felsefi disiplinin adıdır.

Sanat felsefesi, eserlerin ve eserlerin anlamlarını konu alırken sorduğu ve kendince cevaplar aradığı bazı sorular vardır. Bunlar;

  • Güzel nedir?
  • İyi nedir?
  • Hoş nedir?
  • Herkesin zihninde, ortak bir estetik yargı mevcut mudur?

Bu sorulara verilen her cevapta felsefenin kendi özü gereği farklı sorular vardır. ”Bu güzel ise neden güzel? ” , ”Bu güzel ise kime göre güzeldir? ” , ”İyi, neye göre iyi? ” , ”Ortak estetik yargılar bizleri en güzelin, en iyinin ve en hoşun ne olduğu konusunda kesin bir tanım yapmaya yönlendirebilir mi? ” …

5. Sanat felsefesinin temel kavramları nelerdir?

  • Obje: Sanatta konu olan nesne, ya da diğer adıyla sanatın konusu olan varlıktır.
  • Suje: Sanatla ilgilenen, sanattan anlayan kişidir.
  • Estetik Özne: Bir doğal yaratıyı ya da sanat yapıtını hiçbir çıkar gözetmeden algılayan, kavrayan ve bundan da haz duyan insandır.
  • Estetik Nesne: İnsanın beğeni amacıyla kendisine yöneldiği güzellik değerinin taşıyıcısı olan eserdir.
  • Estetik Haz: Bir estetik nesne ile kurulan ilişki sonucunda insanda meydana gelen beğeni duygusudur.
  • Estetik Yargı: İnsanın estetik bir nesneye beğenme ya da beğenmeme şeklinde biçtiği değerdir.
  • Estetik Tavır: İnsanın estetik bir nesneye, nesnenin her türlü amacını bir kenara koyarak kendisi için bakmak (algılamak adına algılamaya yönelmektir).

Sanat düşünmektir, hayal gücüdür ve özgürlüktür. Sanat ile kalın efendim!..

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir